Alle kooktips

Alles over vanille

Kooktips — 18 april 2020
Door Miljuschka Witzenhausen

Wat zouden we moeten zonder vanille? Bij mij gaan er zo een paar stokjes per week doorheen, maar ook de flesjes vanille-extract zijn bijna niet aan te slepen. In dit artikel vertel ik je alles over deze bijzondere specerij.

Wat is vanille eigenlijk?

Vanille is een specerij en na saffraan een van de meest dure en luxe specerijen die er bestaat. Het zwarte merg zit in een boon, dat je eruit kunt schrapen als je het stokje in de lengte voorzichtig opensnijdt. Als je het merg vervolgens door een beslag roert, zul je zien dat er allemaal kleine zwarte spikkeltjes verschijnen. 

Er zijn drie bekende soorten. Vanille uit Madagascar noemen we ‘bourbon vanille’, maar ook vanille uit Tahiti is erg beroemd. Tot slot bestaat er Mexicaanse vanille.

Waar koop je vanille?

Goed gesorteerde supermarkten verkopen vanillestokjes en vanille-essence. Test bij de stokjes altijd of ze goed buigzaam zijn; hoe harder en droger de boon, hoe minder smaak er inmiddels in zit. Wil je echt het beste van het beste hebben, koop je vanille dan bij een kwalitatieve kookwinkel of online via bijvoorbeeld Vanilla Venture.

De smaak van vanille

Vanille wordt natuurlijk veel in zoete gerechten gebruikt. Maar het is ook in hartige recepten goed te gebruiken, al verwacht je dat misschien niet. Zo kan vis een enorme oppepper krijgen van deze specerij; probeer maar eens een keer roomsaus met wat vanille te maken (niet teveel!) en deze te serveren bij witvis of coquilles.

Alles over vanille
Vanillestokjes en vanille extract

De smaak zit trouwens niet alleen in het merg, maar ook in de boon zelf. Dat brengt me op de volgende tip:

Wat doe je met de ‘lege’ vanilleboon?

Gooi deze alsjeblieft nooit weg! Je kunt er twee dingen mee doen. Ofwel je stopt het leeg geschraapte vanillestokje in een pot kristalsuiker, die je goed af kunt sluiten. Zo maak je je eigen vanillesuiker in een handomdraai. Elke keer als je een stokje gebruikt, duw je deze weer in de pot met suiker. 

Ook kun je heel gemakkelijk zelf vanille-extract maken. Het enige wat je daarvoor nodig hebt, zijn de stokjes en wodka. De alcohol absorbeert de smaak, al heb je daar wel wat geduld voor nodig. Stop de stokjes in een fles met wodka, die je goed dicht kunt draaien. Laat het zo minimaal 8 tot 10 weken staan, schud elke week de fles even om alles goed op te laten lossen. Zo heb je na een paar maanden je eigen do-it-yourself vanille-essence!

Vanillepasta

Ik gebruik zelf vaak en graag vanillepasta in mijn recepten. Dit is vergelijkbaar met vanille extract maar dikker en stroperiger. De vanille pasta wordt op dezelfde manier gemaakt maar hier zit ook nog wat merg van de vanille in waardoor je met vanillepasta met de kenmerkende spikkeltjes in je vanille hebt en bij vanille extract niet.

Vanille extract

Vanille extract is de meest gebruikte soort vanille. Dit is wat dunner dan de vanille pasta maar nog steeds heel vol van smaak een heerlijk om door baksels te gebruiken. Dit is de meest gebruikte soort en uitstekend geschikt om te gebruiken als je aan het bakken bent. Een theelepel is vaak al genoeg om de smaak van vanille toe te voegen aan een cake of taart.

Vanillepoeder

Wat minder makkelijk verkrijgbaar maar ook handig om te hebben is vanille poeder. Dit is de gemalen vanille en bevat dus zowel het merg als het stokje zelf. Vanillepoeder is handig om te gebruiken als je bijvoorbeeld geen extra vocht wilt toevoegen aan je beslag. Heb je oude vanillestokjes? Dan kun je die ook goed zelf malen tot poeder met bijvoorbeeld een koffiemolen.

Tot slot…

Naast vanille-essence bestaat er ook nog vanille-aroma. Probeer die liever niet te gebruiken, want hier zit helemaal geen echte vanille in, alleen synthetisch vanillearoma (ook wel vanilline genoemd). Die smaakt helaas een stuk minder lekker dan the real deal